Sezon i Kalendarz

Zimny maj a pszczoły: jak wpływa na zapylanie roślin i uprawy w ogrodzie

Zimny maj ogranicza zbiory nektaru i pyłku, a to odbija się na zapylaniu. Sprawdź, jak pogoda wpływa na pszczoły, truskawki i maliny oraz co zrobić, gdy…

27.10.2026 — Michał Sępkowski
Close-up of two honey bees collecting nectar from white blossoms in spring.
Fot. cnrdmroglu / Pexels · Pexels License

Zimny maj obniża zdolność pszczół do gromadzenia nektaru i pyłku, co bezpośrednio przekłada się na mniejsze zbiory miodu i słabsze zapylanie roślin uprawnych. Problem nie dotyczy wyłącznie pasiek. Odczuwają go również ogrodnicy i właściciele balkonów z owocami oraz ziołami.

Dlaczego zimny maj uderza w pszczelarstwo?

Najbardziej dotkliwym zjawiskiem tego sezonu jest silna ujemna anomalia temperatury, sięgająca około -5°C na północnym wschodzie kraju. Do tego dochodzą nocne przymrozki oraz wiatr i pochmurne dni, które skutecznie zniechęcają pszczoły do wylotów.

Pszczoły w zimnej pogodzie pozostają w ulu, a to oznacza, że mniej kwiatów zostaje odwiedzonych. Mniejsza ilość zebranego nektaru i pyłku oznacza z kolei mniej zapasów dla rodziny i mniejszą produkcję miodu.

Młode rodziny, mało pokarmu

Paradoksalnie liczebność rodzin pszczelich w tym sezonie rośnie, a w ulach przybywa młodych pszczół. Każda kolejna pszczoła potrzebuje jednak pokarmu, a jeśli kwiaty nie dają nektaru, rośnie presja na zapasy. Pszczelarz staje przed trudnym wyborem między wspieraniem rodzin a utrzymaniem produkcji.

Rój zamiast miodu

Należy spodziewać się silnych nastrojów rojowych. Wyjście roju oznacza, że część pszczół odchodzi z rodziny, co ogranicza jej zdolność produkcyjną. To kolejny powód, dla którego krajowa branża pszczelarska odnotowuje w tym roku mniejsze zbiory.

Czy zapylanie roślin ucierpi przez zimny maj?

Pszczoły są odpowiedzialne za zapylenie ponad 60% roślin na świecie, więc ich osłabienie ma znaczenie daleko wykraczające poza pasiekę. Efekty dobrego lub słabego zapylenia najlepiej widać na owocach, które zbiera się w ogrodzie i na balkonie.

UprawaEfekt dobrego zapyleniaZnaczenie dla plonu
TruskawkiWiększe owoce, regularniejszy kształtMniej zdeformowanych owoców
MalinyBardziej okazałe owoceLepsza wielkość i wygląd plonu

Zimna pogoda nie zmienia faktu, że bez owadów zapylających owoce rosną gorzej. Jeśli w maju rośliny nie zostaną odwiedzone, skutki pojawią się w jakości zbiorów.

Uprawa tunelowa i grzyby sadzakowe

W uprawie tunelowej nadmiar nektaru sprzyja rozwojowi grzybów sadzakowych. Ich obecność dyskwalifikuje plon z obrotu handlowego, więc producent traci część zbiorów. Dobra wiadomość jest taka, że pszczoły i trzmiele mogą pomóc w usunięciu tego problemu bez stosowania fungicydów.

Co zrobić, gdy zauważysz rój?

Rój na balkonie lub w ogrodzie nie jest powodem do paniki, choć wymaga właściwego postępowania. Oto kolejność działań:

  1. Zachowaj spokój i nie zbliżaj się do roju gwałtownie.
  2. Powiadom lokalnego pszczelarza, który ma doświadczenie w odławianiu i przenoszeniu rojów.
  3. Nie polewaj roju wodą, ponieważ może to zdenerwować pszczoły i utrudnić ich przeniesienie.

Dlaczego pszczelarz jest potrzebny?

Pszczelarz potrafi bezpiecznie zabezpieczyć rój i umieścić go w nowym ulu. Dzięki temu rodzina zachowuje szansę na przetrwanie, a jednocześnie sąsiedzi nie muszą obawiać się kontaktu z roziem.

Co to oznacza dla Ciebie?

Zimny maj to sygnał, żeby traktować pszczoły jako realnego sojusznika w uprawie. Jeśli masz na balkonie truskawki, maliny lub zioła kwitnące, zadbaj o to, by owady miały dostęp do kwiatów, a rośliny nie były zasłaniane przed wiatrem w sposób, który odcina je od zapylaczy. W przypadku uprawy pod osłonami pamiętaj o wentylacji, bo nadmiar wilgoci i nektaru sprzyja grzybom, które psują plon.

Gdy w maju zauważysz rój, nie sięgaj po wodę ani środki chemiczne. Zadzwoń do lokalnego pszczelarza i pozwól mu przejąć sprawę. Dzięki temu chronisz zarówno pszczoły, jak i swoje zbiory.

Najczęstsze pytania

Dlaczego zimny maj jest niekorzystny dla pszczelarzy?

Zimna, wietrzna i pochmurna pogoda ogranicza gromadzenie nektaru i pyłku, dlatego pszczoły zbierają mniej pokarmu, a w efekcie pszczelarze mają mniej miodu.

Jaki procent roślin na świecie zapylają pszczoły?

Pszczoły zapylają ponad 60% roślin uprawianych i dziko rosnących na świecie, co czyni je jednym z najważniejszych owadów dla produkcji żywności.

Co zrobić, gdy zauważę rój pszczół w ogrodzie lub na balkonie?

Należy powiadomić lokalnego pszczelarza i nie polewać roju wodą. Rój zwykle jest łagodny i zajmuje się przeniesieniem się w nowe miejsce.

Czy zapylenie wpływa na jakość truskawek i malin?

Tak. Dobrze zapylone truskawki są większe, mają bardziej regularny kształt i mniej zdeformowanych owoców, a maliny po zapyleniu są bardziej okazałe.

Czy można walczyć z grzybami sadzakowymi bez fungicydów?

Według dostępnych danych pszczoły i trzmiele mogą usunąć ten problem bez stosowania fungicydów, co ma znaczenie dla plonów przeznaczonych do obrotu handlowego.

Na podstawie: Ogrodinfo.pl. Tekst opracowany redakcyjnie.